Ik ben in de trein aan het werk. Er komt een jongen binnen met een zwarte fleecejas en een donkere zonnebril op. De muts van zijn jas is zo strak doorgetrokken dat je alleen nog zijn neus ziet. Hij gaat schuin tegenover mij zitten, maar zonder zijn jas los te maken. Ik heb het gevoel dat ik in een slechte maffiafilm ben beland. Door de donkere zonnebril kan ik zijn ogen niet zien en ik heb continue het gevoel dat hij mij aan zit te staren. Hij blijft zo een uur lang zitten terwijl de trein behoorlijk warm is.
Pas na een uur maakt hij ineens zijn jas open, doet de muts naar beneden en zijn zonnebril af. En dan blijkt het gewoon een leuke knul te zijn met een open blik en prachtige donkere krullen. Ik vraag mij meteen af waarom hij de behoefte voelt om zich zo te verbergen. Na 10 minuten gaan de jas en de zonnebril weer op hun plaats en stapt hij uit.
Wat blijft bij mij hangen
Die jongen blijft in mijn hoofd spoken. Niet omdat hij eng was of omdat er iets gebeurde, maar omdat het zo’n duidelijk beeld was van hoe wij ons soms gedragen. We dragen letterlijk en figuurlijk maskers om ons te beschermen. Om niet gezien te worden, om niet kwetsbaar te zijn, om niet beoordeeld te worden. En dat kan ik me voorstellen, want de wereld voelt soms hard en onveilig. Maar wat kost het ons om ons zo te verstoppen?
Ik zie het ook in organisaties. Mensen die in vergaderingen hun mening niet durven geven. Collega’s die doen alsof alles goed gaat terwijl ze vastlopen. Teams die blijven vasthouden aan oude manieren van werken omdat het veilig voelt, ook al weten ze dat het niet meer werkt. En leidinggevenden die een sterk imago ophouden terwijl ze eigenlijk ook niet weten hoe ze verder moeten. Allemaal maskers. Allemaal manieren om jezelf te beschermen.
Maar die bescherming heeft een prijs. Als je jezelf verbergt, kan niemand je echt zien. Kan niemand je helpen. Kan niemand met je verbinden. En kunnen veranderingen ook niet echt landen, omdat niemand durft te zeggen wat er werkelijk speelt. Ik merk het steeds weer in mijn werk: de doorbraak komt pas als mensen hun masker durven af te zetten. Als iemand in een training eindelijk zegt: ik weet het niet meer. Of als een teamleider toegeeft: ik vind dit ook moeilijk. Dat zijn de momenten waarop er ruimte ontstaat. Waarop anderen denken: oh, het mag dus. Ik ben niet de enige.
Het vraagt moed om jezelf te laten zien
Ik weet het, want ik heb het zelf ook lang niet gedurfd. Ik wilde sterk overkomen, professioneel, iemand die het allemaal wel wist. Tot ik merkte dat juist mijn kwetsbaarheid, mijn eerlijkheid over mijn eigen worstelingen, de verbinding maakte met anderen. En dat voelt als vliegen. Als vrijheid. Niet meer hoeven doen alsof, maar gewoon zijn wie je bent. Met je twijfels, je vragen, je imperfecties.
En ja, dat is spannend. Je weet niet hoe anderen zullen reageren. Misschien word je wel afgewezen of niet serieus genomen. Maar mijn ervaring is dat het tegenovergestelde gebeurt. Mensen waarderen authenticiteit. Ze voelen zich veiliger om zelf ook hun masker af te doen. En dan ontstaat er ruimte voor echte verandering, voor groei, voor samenwerking die ertoe doet.
Dus waar draag jij nog een masker?
Niet om jezelf te veroordelen, maar gewoon om het te zien. Waar doe je alsof? Waar verstop je je? En wat zou er gebeuren als je dat masker af zou doen? Ik gun je de vrijheid om jezelf te laten zien. Om te durven zeggen wat je voelt, wat je nodig hebt, waar je mee worstelt. Want juist daar begint echte verbinding. En daar begint verandering die blijft.
En als je merkt dat je daar hulp bij kunt gebruiken, dat je wilt ontdekken hoe je die maskers kunt loslaten in je werk of je team, neem dan gerust contact op via patricia@bteken.nl. Ik ga graag met je in gesprek.