Al enige weken prijkt er een zilveren golfballetje op een standaard op mijn bureau. Iedere keer als ik ernaar kijk moet ik glimlachen. Het was mijn prijs voor de allerberoerdste golfer van de avond tijdens een netwerkbijeenkomst. We sloten het jaar af met glow in the dark midgetgolf en ik moet tot mijn schande bekennen dat ik bijzonder slecht ben in alles wat met ballen te maken heeft.
Ik heb die avond ballen in de meest onwaarschijnlijke hoeken laten verdwijnen. Ik heb meer slagen nodig gehad dan ik durf toe te geven. En op een gegeven moment was ik zo creatief aan het proberen om die bal überhaupt nog ergens in de buurt van het doel te krijgen dat mijn medespelers in de lach schoten. Het was spectaculair slecht. En iedereen zag het.
Maar de bijbehorende speech was fenomenaal. Vooral de volgende zinnen zullen mij nog lang bijblijven: “Het is grensverleggend falen geperfectioneerd. Mogen je ballen altijd verrassend blijven verdwijnen, je slagen altijd onverwacht zijn en je creativiteit een voorbeeld zijn voor velen.”
Ik stond daar met mijn zilveren balletje en ik voelde iets bijzonders. Niet omdat ik zo goed was, maar omdat ik zo verschrikkelijk slecht was geweest en het toch gewoon had gedaan. Omdat ik niet was gestopt toen het duidelijk werd dat ik er geen snars van bakte. Omdat ik steeds creatiever werd in mijn pogingen om die bal toch maar richting het doel te krijgen.
En die speech raakte precies waarom dat zo waardevol is.
Grensverleggend falen. Wat een prachtige uitdrukking. Want dat is precies wat er gebeurde die avond. Iedereen zag dat het niet lukte. Niemand verwachtte meer dat ik het goed zou doen. En daardoor ontstond er ruimte om gewoon te experimenteren. Om het op de meest bizarre manieren te proberen. Om te lachen om mijn eigen onhandigheid. Om hulp te vragen. Om samen te bedenken hoe we die bal toch in die onmogelijke hoek konden krijgen.
Ik denk aan al die verandertrajecten waar ik bij betrokken ben geweest. En ik merk steeds weer hetzelfde. De grootste blokkade is niet dat mensen niet willen veranderen. De grootste blokkade is dat mensen bang zijn om te falen. Om het niet goed te doen. Om voor gek te staan. Om toe te geven dat ze het niet weten.
We hebben in organisaties zo’n cultuur gecreëerd waarin alles perfect moet. Waarin je van tevoren moet weten hoe het gaat uitpakken. Waarin je een waterdicht plan moet hebben voordat je ook maar een stap zet. En daardoor durven we niet meer te experimenteren. Durven we niet meer te proberen. Blijven we hangen in wat we al kennen, omdat dat tenminste veilig voelt.
Maar verandering vraagt juist het tegenovergestelde.
Verandering vraagt dat je durft te falen. Dat je durft te experimenteren, en dat je creatief wordt als het niet lukt op de manier zoals je dacht. Dat je hulp durft te vragen en dat je samen bedenkt hoe het anders kan.
Mijn zilveren golfballetje staat daar nu als een herinnering. Niet aan mijn gebrek aan golftalent, dat wist ik al. Maar aan de kracht van grensverleggend falen. Aan de ruimte die ontstaat als je toegeeft dat je het niet perfect kunt. Aan de creativiteit die vrijkomt als je niet meer bang bent om voor gek te staan. Aan de verbinding die ontstaat als je samen zoekt naar oplossingen in plaats van dat iedereen doet alsof hij het allemaal al weet.
Ik zie het in de mooiste verandertrajecten. Die momenten waarop een team durft te zeggen: we weten het niet, laten we het gewoon proberen. Die momenten waarop iemand een idee oppert dat misschien helemaal niet gaat werken, maar waarom niet. Die momenten waarop mensen lachen om hun eigen fouten en daardoor juist ruimte maken voor echte vernieuwing.
Want daar gebeurt het.
Niet in de strakke plannen en de perfecte presentaties. Maar in die ruimte waar het mag mislukken. Waar je mag experimenteren. Waar je ballen verrassend mogen verdwijnen en je slagen onverwacht mogen zijn. Waar creativiteit niet wordt afgestraft maar wordt gevierd.
Ik gun iedereen die bezig is met verandering zo’n moment. Zo’n moment waarop je zo spectaculair faalt dat het eigenlijk alleen nog maar grappig is. En dat je dan merkt dat de wereld niet vergaat. Dat je collega’s met je meelachen in plaats van je uitlachen. Dat er ruimte ontstaat om het op een andere manier te proberen. Dat er energie vrijkomt die er eerst niet was.
Want dat zilveren golfballetje op mijn bureau, dat staat niet voor falen. Dat staat voor moed. Voor creativiteit. Voor de kracht om door te gaan ook als het niet lukt. Voor de ruimte die ontstaat als je durft toe te geven dat je het niet perfect kunt.
En misschien is dat wel precies wat we nodig hebben in verandertrajecten.
Niet meer plannen en structuur en perfectie. Maar meer ruimte om te experimenteren. Meer lef om te falen. Meer creativiteit om het op een andere manier te proberen als het niet lukt. Meer verbinding door samen te zoeken in plaats van alleen te weten.
Dus de volgende keer als je vastloopt in een verandering, denk dan aan mijn zilveren golfballetje. En durf te falen. Durf creatief te zijn. Durf om hulp te vragen. Mogen je ballen altijd verrassend blijven verdwijnen, je slagen altijd onverwacht zijn en je creativiteit een voorbeeld zijn voor velen.
Want daar begint echte verandering. In de ruimte die ontstaat als we durven toe te geven dat we het niet allemaal al weten. En dat is geen zwakte. Dat is juist de grootste kracht die je kunt hebben. Met dank aan Jos Luypaers voor de inspiratie !
Herken je dit? Durf jij te falen in je werk? Ik ben benieuwd naar je verhalen. Stuur me gerust een pb of mail naar patricia@bteken.nl. Ik ga graag met je in gesprek