Ik loop door de overvolle kleedkamer. Een vrouw staat voor de grote spiegel uitgebreid haar haren te kammen. Ze blokkeert de doorgang, dus ik zeg “sorry” en steek mijn hand een beetje naar voren.
Ze zegt: “Dat geeft niet hoor” en blijft gewoon staan.
Ik ben eerst verbaasd, maar schiet dan in de lach. “Ik bedoel dat ik er even langs wil.” Ze gaat meteen opzij.
Zo’n simpel moment, maar het zegt zoveel. Ik dacht dat ik duidelijk was. Zij begreep iets heel anders. En we hadden allebei gelijk vanuit ons eigen perspectief.
De betekenis van communicatie is de respons die je krijgt. Niet wat je bedoelt te zeggen, maar wat de ander hoort. En als je boodschap niet aankomt zoals je het bedoelt, dan is het aan jou om bij te sturen.
Dat klinkt misschien een beetje hard. Want natuurlijk kan de ander ook beter opletten, toch? Maar in de praktijk werkt het zo niet. Als jij iets wilt bereiken, als jij verandering wilt laten landen, dan ben jij degene die moet zorgen dat je boodschap overkomt. Punt.
En dat is precies waar het in veranderprocessen zo vaak misgaat.
Je hebt een helder plan. Je weet wat er moet gebeuren. Je hebt het uitgelegd, misschien zelfs meerdere keren. En toch… gebeurt er niks. Of niet wat je verwacht. Mensen gaan in de weerstand, ze begrijpen het niet, ze doen het anders dan de bedoeling was.
En dan is het verleidelijk om te denken: ze luisteren niet. Ze willen niet. Ze snappen het niet.
Maar wat als je even stilstaat en je afvraagt: heb ik wel echt duidelijk gemaakt wat ik bedoel? Niet in mijn eigen hoofd, maar bij hen? In hun werkelijkheid, met hun context, met hun dagelijkse drukte?
Ik zie het zo vaak. Managers die denken dat ze helder zijn. Projectleiders die uitgaan van een gedeeld begrip dat er helemaal niet is. Teamleden die iets anders horen dan wat er gezegd wordt, omdat ze vanuit hun eigen ervaring luisteren.
En niemand heeft het door. Want iedereen denkt dat de ander het wel snapt.
Duidelijke communicatie in veranderprocessen gaat niet over het herhalen van je boodschap.
Het gaat over checken of het aankomt. Het gaat over ruimte maken voor vragen. Het gaat over luisteren naar wat mensen terugzeggen, en daarop bijsturen.
Het gaat erom dat je niet aanneemt dat je begrepen wordt, maar dat je het vraagt. “Wat hoor je mij zeggen? Hoe zie jij dit voor je? Wat betekent dit voor jouw werk?”
Want als je dat niet doet, sta je straks voor een kamer vol mensen die allemaal iets anders doen dan jij had verwacht. En dan kun je boos worden, gefrustreerd raken, of denken dat ze niet willen meewerken.
Maar de kans is groot dat ze gewoon iets anders hebben gehoord dan jij hebt gezegd.
Ik heb het zelf ook moeten leren.
Ik dacht vroeger dat ik heel helder was. Tot ik merkte dat mijn trainingen niet altijd het effect hadden dat ik voor ogen had. Niet omdat mensen niet wilden, maar omdat ik niet goed genoeg had gecheckt of mijn boodschap was aangekomen zoals ik hem bedoelde.
Nu vraag ik het. Steeds weer. Wat neem je hiervan mee? Hoe ga je dit toepassen? Wat heb je nodig om dit echt te kunnen doen?
En dan pas weet ik of mijn boodschap is overgekomen.
Dus de volgende keer dat je merkt dat je verandering niet landt, dat mensen niet doen wat je verwacht, of dat er weerstand is: vraag jezelf dan af of je boodschap wel echt is aangekomen. Niet of je hem hebt gezegd, maar of hij is gehoord.
En als het antwoord nee is, stuur dan bij. Want dat is jouw verantwoordelijkheid. Niet omdat de ander niet kan luisteren, maar omdat jij degene bent die iets wilt bereiken.
Heb je moeite om je boodschap helder te krijgen in je team of organisatie? Neem dan gerust contact op. Ik denk graag met je mee over hoe je communicatie kunt inzetten om verandering echt te laten landen.