Over verandering, twijfel en de kunst van jezelf horen
Vorige week zat ik met Marieke te praten, een teamleider die al maanden worstelde met de vraag hoe ze haar team kon meekrijgen in een nieuwe werkwijze. Ze had alles geprobeerd: overleggen, presentaties, een mooi stappenplan. Niets leek echt te landen.
“Waar word jij nou zelf enthousiast van?” vroeg ik haar.
Ze aarzelde. “Eigenlijk… als ik gewoon even met iemand een kop koffie drink. Dan hoor ik wat er speelt. Dan komen de beste ideeën naar boven.”
“En doe je dat dan?”
“Nee, want daar heb ik geen tijd voor. Ik moet toch dat veranderplan uitrollen.”
Snap je de ironie? Het antwoord zat al in wat ze deed als niemand keek. In wat haar energie gaf. Maar ze gaf het geen ruimte, omdat het niet paste in het plaatje van hoe een verandering ‘hoort’ te gaan.
Soms zit je zo vast in je twijfels dat je het niet meer ziet, ook al gebeurt het recht voor je neus.
Ik herkende het bij mezelf. Ik heb ook vaak de verandering proberen te sturen, terwijl mijn kracht juist ligt in anderen de ruimte te geven om te groeien. Maar je voelt je verantwoordelijk voor het resultaat en je denkt dat sturen nodig is om dat te behalen. En nu geef ik in mijn trainingen mensen het gereedschap in handen om zelf de verandering vorm te geven ongeacht de rol of functie die ze hebben. En ik geniet met volle teugen.
We besteden soms zoveel energie aan de vraag wat echt bij ons past. Dat we wel authentiek moeten zijn, ons hart volgen. We zoeken, analyseren, piekeren. We wachten op helderheid die maar niet wil komen. Want we vinden zoveel dingen leuk, maar dat heeft toch niets met werk te maken. Terwijl het antwoord er al die tijd al was, niet in ons hoofd, maar in wat we deden op de momenten dat niemand keek.
Verandering werkt precies zo. We verwachten dat het begint met een helder plan, een besluit, een moment van zekerheid. Maar vaker begint het met een fluistering. Een trekje. Iets wat je aandacht trekt, steeds opnieuw, zonder dat je precies kunt zeggen waarom.
Het probleem is niet dat we de signalen niet zien. Het probleem is dat we ze niet serieus nemen. We noemen het een hobby, een gril, een afleiding. We wachten tot het bewezen heeft dat het de moeite waard is, voordat we er toestemming aan geven.
Maar verandering heeft die toestemming van jezelf nodig.
Hoe herken je die fluisteringen?
Ze zitten verstopt in de dingen waar je steeds weer naartoe wordt getrokken. Dat artikel dat je voor de derde keer leest. Dat gesprek dat je energie geeft in plaats van dat het je uitput. Die gedachte die blijft terugkomen, ook al probeer je hem weg te duwen omdat hij niet past in je planning.
Fluisteringen zijn geen harde stemmen. Ze schreeuwen niet om aandacht. Ze tikken je zachtjes op je schouder en wachten tot je je omdraait.
Bij Marieke was het die koffie. Telkens als ze even tijd had, zocht ze iemand op voor een praatje. Niet omdat het moest, maar omdat ze het fijn vond. Dat was haar fluistering: verbinding is mijn kracht. Maar ze hoorde het niet, omdat ze bezig was met wat ze dacht dat van haar verwacht werd.
Let op waar je energie naartoe gaat als niemand kijkt. Let op wat je blijft doen, ook als het ‘niet hoort’. Let op wat je nieuwsgierig maakt, wat je blijft trekken. Daar zit je antwoord.
Even terug naar Marieke. Ik vroeg haar: “Wat als je die koffiegesprekken niet ziet als afleiding van je veranderplan, maar als het hart ervan? Wat als dat juist de manier is waarop jij verandering laat gebeuren?”
Ze keek me aan alsof ik iets geks zei. Maar een week later belde ze. Ze had het geprobeerd. Gewoon een paar collega’s apart genomen, koffie gezet, gevraagd wat er speelde. Geen agenda, geen presentatie. En opeens waren mensen aan het meedenken. Opeens ontstond er beweging.
Dat is wat ik bedoel met jezelf toestemming geven.
We zijn een beetje als een rivier die bergaf stroomt. Het water hoeft niet te bedenken welke kant het op moet. Het volgt de helling vanzelf en vindt zijn weg om obstakels heen, niet door ertegen te duwen, maar door erlangs te bewegen.
Zo werkt echte verandering ook. Niet door harder te pushen. Niet door nog een analyse te maken. Maar door jezelf toestemming te geven om te bewegen in de richting die je al voelde.
De vraag is niet: wat moet ik veranderen?
De vraag is: waar ga ik al naartoe, als ik mezelf niet tegenhoud?
Luister daarnaar. Het antwoord is dichterbij dan je denkt.