Koesteren en verandering

Koesteren, verandering

Koesteren

Toen mijn moeder een aantal jaren geleden naar een zorginstelling is verhuisd heb ik haar knijpermandje meegenomen. Het is al heel oud en heeft een gat aan de zijkant waardoor ik regelmatig knijpers verlies. Maar ik kan er geen afscheid van nemen. Ik heb mooie jeugdherinneringen aan dat mandje en het staat symbool voor een tijd waarin het leven nog simpel was. Bovendien werkt het nog steeds.

Verandering

Ik ondersteun al meer dan 20 jaar veranderprocessen. In het begin van mijn carrière was mij gevraagd als leidinggevende in een zorginstelling om mijn team mee te nemen in een veranderproces en ik vergeet nooit de opmerking die een van mijn teamleden als antwoord op mijn verhaal gaf. “Maar we doen het al 25 jaar op deze manier, waarom zouden we dat veranderen”. In mijn jeugdig enthousiasme antwoorde ik dat dit juist een hele goede reden was om het te veranderen. Het is duidelijk dat dit overleg niet lekker is gelopen. In de loop van de jaren heb ik leren waarderen dat ondanks de noodzaak tot verandering niet te vermijden is,  het ook goed is om te koesteren wat goed gaat.

Burgerinitiatieven

Burgerinitiatieven betreft per definitie een verandering. Een verandering in aanpak, een verandering in wie de taken uitvoert, een verandering in omgeving of een verandering in mogelijkheden of verantwoordelijkheden en rollen. Ik werk veel binnen het sociaal domein en hier zijn de veranderingen de afgelopen jaren veelvuldig geweest. Aan de ene kant is het goed dat het systeem soms flink wordt opgeschud door enthousiaste en betrokken inwoners, vooral in die gevallen dat het systeem alleen dient voor het controleren en borgen van regels en procedures en niet om daadwerkelijk de problemen op te lossen. Maar het is ook begrijpelijk dat een ambtenaar soms flink met de hakken in het zand gaat wanneer er ingrijpende veranderingen worden voorgesteld. Het systeem waar deze ambtenaar binnen werkt biedt meestal niet de meest helpende omgeving om met dit soort veranderingen om te gaan.

Niet afbreken maar bouwen

Veranderingen worden vaak gezien als het afbreken van datgene wat er is en in sommige gevallen is dat ook zo. Maar succesvolle veranderingen in organisaties richten zich op verbeteringen binnen het systeem én hebben oog voor de positieve bouwstenen die al aanwezig zijn. De kunst is dan ook om te onderzoeken hoe een bepaalde verandering ingebouwd kan worden in datgene wat er al is. Dus niet weer een nieuwe regel of procedure opstellen, maar bekijken of de bestaande procedures of regels ruimte bieden om iets mogelijk te maken. En stel jezelf steeds de vraag hoe het systeem in beweging kan komen in de goede richting.