Ik ben ziek, mijn neus lijkt op een lekkende kraan, ik heb koorts en mijn hoofd voelt alsof er een olifant op heeft gestaan. Maar de eerste gedachte die ik heb is, “ik heb hier geen tijd voor”. Ik geloof heilig in de kracht van vertragen en leer dit de deelnemers van mijn trainingen op alle mogelijke manieren. Totdat het mijzelf overkomt….. Ik kan alleen maar denken aan alles wat er nog moet gebeuren, maar mijn lijf geeft geen respijt. Ik ben nergens toe in staat, dus vertragen is de enige mogelijkheid.
En dat is precies wat ik de dagen erna doe. Ik lig op de bank, staar naar het plafond en voel hoe mijn lijf langzaam weer tot rust komt. En terwijl ik daar lig, besef ik hoe ironisch het is. Ik vertel mensen voortdurend dat vertragen essentieel is bij verandering. Dat je tijd nodig hebt om te voelen wat er gebeurt, om te verwerken, om te reflecteren. Maar zodra het mijzelf overkomt, wil ik doorrazen.
Herkenbaar? Dat dacht ik al.
Waarom vertragen zo moeilijk is
We leven in een tijd waarin snelheid wordt gevierd. Snel schakelen, snel aanpassen, snel resultaat boeken. En in organisaties wordt dat nog eens extra versterkt. Er is een reorganisatie aangekondigd? Dan wordt er verwacht dat je de volgende dag gewoon weer doorwerkt. Nieuwe doelen? Hop, meteen implementeren. Andere werkwijze? Kom op, we hebben geen tijd om stil te staan.
Maar wat gebeurt er als je niet vertraagt? Dan ren je door terwijl je lijf en je hoofd eigenlijk roepen om rust. Je negeert de signalen. Je drukt je gevoelens weg. En op een gegeven moment breekt het. Misschien niet spectaculair, maar wel voelbaar. Je raakt motivatie kwijt. Je voelt je moe. Je irriteert je aan dingen die je normaal niet deren. Of je wordt letterlijk ziek, zoals ik. En in de snelheid kun je zomaar de verkeerde kant op rennen.
Vertragen is geen luxe. Het is een noodzaak.
Wat vertragen je brengt bij verandering
Als ik met teams werk aan verandertrajecten, zie ik vaak hetzelfde patroon. Er is haast. Er moet actie zijn. Er moeten resultaten komen. En intussen voelen mensen zich overweldigd, niet gehoord, of gewoon moe.
Wat ik dan altijd voorstel? Vertraag. Neem de tijd om te voelen wat er speelt. Niet alleen rationeel, maar ook emotioneel. Wat doet deze verandering met je? Waar zit de weerstand? Wat heb je nodig om mee te kunnen bewegen?
Vertragen geeft ruimte. Ruimte om na te denken. Ruimte om te verwerken. Ruimte om bewust te kiezen hoe je je verhoudt tot wat er gebeurt. En juist die ruimte zorgt ervoor dat je uiteindelijk steviger in je schoenen staat. Dat je niet meegaat in automatische reacties, maar bewust keuzes maakt. Het geeft je tijd om echt waar te nemen en het juiste te doen.
Het klinkt misschien tegenstrijdig, maar vertragen zorgt er vaak voor dat je sneller vooruit komt. Omdat je niet steeds opnieuw hoeft te herstarten, omdat mensen niet uitvallen, omdat de verandering echt landt in plaats van dat iedereen er doorheen rent zonder te weten waar ze naartoe gaan.
Hoe vertraag je?
Vertragen hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het begint met bewust worden van je tempo. Merk je dat je steeds sneller gaat lopen? Dat je ademhaling oppervlakkiger wordt? Dat je gedachten door elkaar heen buitelen?
Stop dan even. Letterlijk. Ga zitten, adem een paar keer diep in en uit. Vraag jezelf af: wat heb ik nu nodig? Niet wat moet ik doen, maar wat heb ik nodig?
In verandertrajecten kun je vertragen door momenten in te bouwen waarin mensen echt kunnen reflecteren. Niet alleen op wat er moet gebeuren, maar op wat het met ze doet. Geef mensen de ruimte om hun verhaal te delen. Om vragen te stellen. Om twijfels te uiten zonder dat daar meteen een oplossing voor moet komen.
En soms betekent vertragen ook gewoon: dingen niet doen. Niet elke vraag hoeft meteen beantwoord. Niet elke actie hoeft nu gezet. Soms is het oké om te zeggen: hier neem ik even de tijd voor.
Vertragen is geen zwakte
Toen ik ziek op de bank lag, voelde het in eerste instantie als falen. Ik had toch geen tijd om ziek te zijn? Ik had dingen te doen, mensen die op me rekenden. Maar mijn lijf dacht daar anders over. En achteraf gezien had mijn lijf gelijk.
Vertragen is geen zwakte. Het is geen teken dat je het niet aankan of dat je niet gemotiveerd bent. Integendeel. Vertragen vraagt moed. Moed om tegen de stroom in te gaan. Moed om te erkennen dat je tijd nodig hebt. Moed om te zeggen: ik doe het anders.
En in organisaties? Daar vraagt vertragen om leiderschap. Om leidinggevenden die durven te zeggen: we nemen hier de tijd voor. Om teams die elkaar de ruimte geven. Om een cultuur waarin het oké is om even stil te staan.
Wat gun ik je?
Ik gun je het vermogen om te vertragen voordat je lijf je dwingt. Om bewust momenten in te bouwen waarin je voelt wat er speelt. Om ruimte te maken voor reflectie, voor verwerking, voor bewustwording.
Want verandering gaat niet alleen over wat er moet gebeuren. Het gaat ook over hoe je erbij blijft. En dat kan alleen als je af en toe vertraagt.
Herken je dit? Merk je dat je steeds maar door moet, ook al roept je lijf of je gevoel om rust? Ik ga graag met je in gesprek. Stuur me gerust een berichtje of mail naar patricia@bteken.nl.