We rijden al een tijdje op de kronkelige bergweg in Italië. Volgens de routeplanner zijn we over tien minuten op onze bestemming.
Wanneer we de bocht nemen, worden we ineens tegengehouden door twee Italiaanse carabinieri. De weg is afgesloten en ze gebaren druk dat we er niet door kunnen. We moeten de auto aan de kant zetten.
We begrijpen er niets van. Niemand spreekt een woord Engels en de groep boze Italianen om onze auto wordt steeds groter. We denken te begrijpen dat de weg pas over twee uur weer opengaat.
Ineens worden we aangesproken door een man die ook aan de kant staat. In heel gebrekkig Engels probeert hij ons duidelijk te maken dat hij een alternatieve route weet naar onze bestemming. Hij blijkt er te werken.
Een half uur later zitten we aan de pasta.
Ik moest aan dit moment denken toen ik gisteren sprak met een projectleider die vastliep in een verandertraject.
“We hadden een mooi plan,” zei ze. “Alles was uitgedacht, de stappen waren helder, iedereen was akkoord. Maar toen we echt gingen uitvoeren, kwam er ineens weerstand. Van een afdeling waar we het niet verwacht hadden. En nu ligt alles stil.”
“Wat is jullie plan?” vroeg ik.
“Wachten tot die weerstand weg is. Overtuigen. Uitleggen waarom het plan zo goed is. We kunnen toch niet zomaar van koers veranderen?”
Maar waarom niet?
Ik zie het zo vaak gebeuren. Er wordt een plan gemaakt. Een route uitgestippeld. En dan moet die route gevolgd worden, wat er ook gebeurt. Ook als er een afzetting staat. Ook als het duidelijk is dat je er zo niet komt.
Want van koers veranderen voelt als falen. Als toegeven. Als het bewijs dat je plan niet goed was.
Maar soms is de weg gewoon dicht. En dan kun je twee dingen doen: blijven wachten tot hij weer opengaat. Of op zoek gaan naar een andere route.
Die man op die Italiaanse bergweg had ook kunnen zeggen: dit is de enige weg, jullie moeten gewoon wachten. Maar hij deed iets anders. Hij keek naar waar we naartoe wilden en bedacht een andere manier om daar te komen.
Dat is wat ik mensen probeer te laten zien in verandertrajecten. Weerstand is geen obstakel dat je moet weghalen. Het is informatie. Het vertelt je dat deze route niet werkt. Niet voor deze mensen, niet op dit moment.
En dan mag je een andere route kiezen.
Misschien duurt die langer. Misschien is die kronkeliger. Misschien kom je onderweg nog andere dingen tegen die je niet had verwacht.
Maar je komt er wel.
Die projectleider keek me aan. “Je bedoelt dat we het plan moeten loslaten?”
“Nee,” zei ik. “Het doel blijft hetzelfde. Maar de route erheen mag anders zijn. Misschien zelfs beter.”
Want soms is die onverwachte omweg precies wat je nodig hebt. Je ziet dingen die je anders gemist had. Je praat met mensen die je anders niet gesproken had. Je ontdekt mogelijkheden waar je niet aan gedacht had.
En uiteindelijk zit je gewoon aan de pasta.
Waar loop jij nu tegenaan? Welke weg is dicht? En wat zou er gebeuren als je een andere route zou zoeken?